عبارت «درب ضد سرقت استاندارد» فقط زمانی معنای فنی دارد که یک مجموعه کامل درب براساس روش آزمون مشخص ارزیابی شده باشد. در این ارزیابی فقط ضخامت ورق یا تعداد زبانههای قفل بررسی نمیشود؛ لنگه، چهارچوب، قفل، سیلندر، رزت، لولاها، شیشه، اتصالات و حتی بعضی جزئیات نصب در کنار یکدیگر سنجیده میشوند.
در کشورهای مختلف، استانداردهای یکسانی برای ارزیابی مقاومت در برابر ورود اجباری به کار نمیروند. در اروپا مجموعه استانداردهای EN 1627 تا EN 1630 شناختهشده است، در بریتانیا PAS 24 کاربرد گستردهای دارد و LPS 1175 نیز برای سنجش میزان تأخیر ایجادشده در برابر حمله با گروههای مختلف ابزار استفاده میشود. این استانداردها هدف مشترکی دارند، اما روش آزمون و نحوه اعلام نتیجه در آنها یکسان نیست.
در این مقاله، مهمترین استانداردهای بینالمللی مرتبط با مقاومت درب در برابر سرقت و شیوه درست خواندن گواهی آنها را بررسی میکنیم. وضعیت استاندارد ملی و کاربرد این معیارها در بازار داخلی، موضوع مقاله جداگانه استاندارد درب ضد سرقت در ایران است.
آیا یک استاندارد جهانی واحد برای درب ضد سرقت وجود دارد؟
خیر. استاندارد واحدی وجود ندارد که در تمام کشورها و برای همه انواع درب، با الزامات کاملاً یکسان اجرا شود. سطح خطر ساختمان، شیوههای رایج ورود غیرمجاز، نوع کاربری و نظام مقرراتی هر کشور بر انتخاب استاندارد اثر میگذارد.
همچنین باید میان آزمون کل مجموعه درب و استاندارد قطعات تفاوت گذاشت. ممکن است قفل یا سیلندر یک محصول براساس استاندارد مشخصی آزمایش شده باشد، اما این موضوع بهتنهایی مقاومت چهارچوب، لولاها، محل اتصال قفل و سایر اجزای درب را تأیید نمیکند. رده امنیتی کل درب فقط به مجموعهای تعلق دارد که با همان ترکیب و مشخصات آزمایش شده است.
مجموعه استانداردهای EN 1627 تا EN 1630
مجموعه EN 1627 تا EN 1630 یکی از شناختهشدهترین چارچوبهای اروپایی برای ارزیابی مقاومت درها، پنجرهها، دیوارهای پردهای، حفاظهای مشبک و کرکرهها در برابر سرقت است. وظیفه هر بخش از این مجموعه متفاوت است:
- EN 1627: الزامات و نظام طبقهبندی مقاومت در برابر سرقت را مشخص میکند.
- EN 1628: روش آزمون مقاومت محصول در برابر بارهای استاتیکی را بیان میکند.
- EN 1629: به روش آزمون مقاومت در برابر بارهای دینامیکی اختصاص دارد.
- EN 1630: روش آزمون مقاومت در برابر تلاش دستی برای ورود اجباری را تعیین میکند.
بنابراین EN 1627 را نباید یک آزمون منفرد دانست. طبقهبندی نهایی با توجه به نتایج آزمونهای مرتبط و الزامات تعیینشده برای مجموعه محصول انجام میشود.
ردههای RC در استاندارد EN 1627 چه مفهومی دارند؟
نتیجه ارزیابی در این نظام با ردههای مقاومت یا RC اعلام میشود. در نسخه ۲۰۲۱، طبقهبندیهایی مانند RC1N، RC2N و RC2 تا RC6 دیده میشوند. بهطور کلی، با افزایش سطح رده، ابزار و شرایط آزمون سختتر میشود؛ اما عدد RC را نباید به یک وعده ساده درباره تعداد دقیقههای مقاومت در هر سرقت واقعی تبدیل کرد.
شرایط یک حادثه واقعی میتواند با آزمایشگاه تفاوت زیادی داشته باشد. نوع ابزار، مهارت فرد، امکان ایجاد سروصدا، دسترسی به قسمتهای مختلف درب و کیفیت نصب نهایی بر نتیجه اثر میگذارند. رده RC نشان میدهد محصول مشخصی در یک آزمون تعریفشده چه عملکردی داشته است، نه اینکه در هر ساختمان و تحت هر شرایطی دقیقاً همان نتیجه تکرار خواهد شد.
ردههای دارای حرف N نیز باید دقیق خوانده شوند و نباید فقط براساس عدد با سایر ردهها مقایسه شوند. هنگام خرید یا بررسی یک گواهی، عنوان کامل رده، ویرایش استاندارد، مدل محصول و محدوده اعتبار گزارش اهمیت دارد.
استاندارد PAS 24 چیست؟
PAS 24 مشخصات فنی بریتانیایی برای ارزیابی عملکرد امنیتی درها و پنجرههای جدید است. نسخه جاری آن در زمان نگارش این مقاله، PAS 24:2022+A1:2024 است. این استاندارد محصولاتی را بررسی میکند که برای مقابله با روشهای معمول ورود غیرمجاز توسط مهاجم فرصتطلب طراحی شدهاند.
PAS 24 مانند EN 1627 ردههای RC1 تا RC6 ایجاد نمیکند. نتیجه ارزیابی نشان میدهد نمونه آزمایششده معیارهای پذیرش تعریفشده را برآورده کرده است یا خیر. به همین دلیل، گواهی PAS 24 را نباید بدون مدرک تکمیلی معادل یک رده مشخص RC معرفی کرد.
این استاندارد برای مجموعه در و پنجره به کار میرود و صرفاً آزمون یک قفل یا سیلندر نیست. بااینحال، نسخه استاندارد، نوع محصول، ابعاد، ترکیب یراقآلات و محدوده گواهی باید در مدارک کنترل شود.
استاندارد LPS 1175 چگونه مقاومت در برابر ورود اجباری را اعلام میکند؟
LPS 1175 برای ارزیابی مقاومت محصولات ساختمانی و حفاظتی در برابر ورود اجباری تدوین شده است. در نسخه Issue 8.2، رتبه امنیتی از ترکیب یک حرف و یک عدد تشکیل میشود. حرف، گروه ابزار مورد استفاده در آزمون و عدد، زمان مقاومت ثبتشده براساس روش همان استاندارد را نشان میدهد.
برای نمونه، رتبههایی مانند A1، B3 یا D10 ممکن است در گواهی یک محصول دیده شوند. این نامگذاری به ارزیاب اجازه میدهد دو موضوع را جداگانه تشخیص دهد: مهاجم آزمایشی به چه گروهی از ابزار دسترسی داشته و محصول چه میزان تأخیر ایجاد کرده است.
در نسخههای قدیمیتر LPS 1175، ردههایی مانند SR1 تا SR8 استفاده میشدند. هنگام مقایسه گواهیهای قدیمی و جدید نباید فقط به شباهت نام یا عدد توجه کرد؛ نسخه استاندارد و شرح دقیق رتبه باید همراه یکدیگر خوانده شوند.
تفاوت EN 1627، PAS 24 و LPS 1175 در چیست؟
این سه استاندارد همگی با امنیت فیزیکی و مقاومت در برابر ورود غیرمجاز ارتباط دارند، اما نتیجه آنها به یک زبان واحد بیان نمیشود:
- EN 1627 محصول را در یک رده مقاومت RC طبقهبندی میکند و همراه با روشهای آزمون EN 1628، EN 1629 و EN 1630 به کار میرود.
- PAS 24 معیارهای پذیرش مشخصی برای درها و پنجرههای جدید دارد و نتیجه آن معمولاً بهصورت انطباق یا عدم انطباق با الزامات همان نسخه اعلام میشود.
- LPS 1175 رتبه را با ترکیب گروه ابزار و زمان تأخیر بیان میکند و دامنه آن فقط به درب مسکونی محدود نیست.
به همین دلیل، ادعای اینکه یک رتبه در یکی از این استانداردها «دقیقاً معادل» رتبهای در استاندارد دیگر است، به مدرک فنی و جدول تطبیق معتبر نیاز دارد. مقایسه مستقیم براساس عدد یا زمان ظاهری میتواند گمراهکننده باشد.
استانداردهای قفل، سیلندر و یراقآلات
در کنار آزمون کل مجموعه درب، برای بعضی قطعات نیز استانداردهای جداگانهای وجود دارد. چند نمونه مهم عبارتاند از:
- EN 1303: الزامات و روشهای آزمون سیلندر قفل و کلیدهای مرتبط را مشخص میکند.
- EN 12209: برای قفلها و مقابلقفلهای مکانیکی به کار میرود.
- EN 15685: ویژگیها و روشهای آزمون قفلهای مکانیکی چندنقطهای و صفحات قفل آنها را پوشش میدهد.
- EN 1935: به الزامات و آزمون لولاهای تکمحوره مربوط است.
- TS 007: نظام بریتانیایی ارزیابی امنیت سیلندر و یراق محافظ آن است و در نظام سهستاره خود، مجموع حفاظت سیلندر و محافظ را در نظر میگیرد.
درج نام یکی از این استانداردها روی بستهبندی قفل، به معنای استاندارد بودن کل درب نیست. برای آشنایی با نقش هر قطعه میتوانید مقاله اجزای تشکیلدهنده درب ضد سرقت را مطالعه کنید.
مقاومت در برابر سرقت با حریق، دود و گلوله متفاوت است
ویژگیهای حفاظتی مختلف، استانداردها و آزمونهای جداگانه دارند. برای مثال، EN 16034 به عملکرد درها و پنجرهها در زمینه مقاومت حریق یا کنترل دود مربوط است و بهتنهایی مقاومت در برابر سرقت را تأیید نمیکند.
همین تفکیک درباره شیشههای امنیتی، مقاومت بالستیک، عایق صوتی و مقاومت در برابر شرایط جوی نیز وجود دارد. اگر دربی باید همزمان چند ویژگی داشته باشد، هر ویژگی باید با گزارش آزمون مرتبط با همان موضوع اثبات شود.
چگونه یک گواهی درب ضد سرقت را بررسی کنیم؟
صرف مشاهده لوگوی یک استاندارد یا عبارت «دارای گواهی اروپا» برای تصمیمگیری کافی نیست. در یک مدرک قابل استناد، بهتر است اطلاعات زیر بررسی شود:
- نام و شماره کامل استاندارد، همراه با سال انتشار یا ویرایش آن؛
- شماره گزارش آزمون یا گواهی محصول؛
- نام تولیدکننده و مدل دقیق درب؛
- نام آزمایشگاه یا نهاد صادرکننده گواهی؛
- ابعاد، تعداد لنگهها و جهت بازشو نمونه آزمایششده؛
- نوع چهارچوب، قفل، سیلندر، رزت، لولا، شیشه و سایر اجزای مؤثر؛
- روش نصب و نوع اتصال مجموعه به سازه؛
- محدوده اعتبار گواهی و تغییرات مجاز در محصول.
گواهی یک مدل را نمیتوان بدون تأیید فنی به تمام محصولات همان کارخانه تعمیم داد. تغییر قفل، ابعاد، شیشه، یراقآلات، ساختار چهارچوب یا روش نصب ممکن است محصول نهایی را از نمونه آزمایششده متفاوت کند.
اگر یک درب گواهی معتبر نداشته باشد، چه نتیجهای میتوان گرفت؟
نبود گواهی معتبر الزاماً ثابت نمیکند که محصول ضعیف یا نامناسب است؛ اما در این وضعیت نمیتوان برای آن رده رسمی RC، رتبه LPS یا انطباق با PAS 24 اعلام کرد. مشخصات ساختاری فقط برای مقایسه فنی محصولات مفیدند و جای آزمون آزمایشگاهی را نمیگیرند.
در چنین شرایطی باید اطلاعات قابلاندازهگیری مانند ساختار چهارچوب، ضخامت ورقها، شاسی داخلی، نوع قفل و سیلندر، محافظت از لبه لنگه، استحکام لولاها و روش نصب بررسی شوند. مقاله نقاط آسیبپذیر درب ضد سرقت بخشهای مهم این ارزیابی را توضیح میدهد.
برای خریدار ایرانی، علاوه بر شناخت استانداردهای بینالمللی باید روشن باشد که استاندارد ملی ایران چه میگوید و چگونه میتوان ادعای انطباق یک محصول موجود در بازار را کنترل کرد. این موضوع را در راهنمای آیا در ایران استاندارد ملی برای درب ضد سرقت وجود دارد؟ بهصورت جداگانه بررسی کردهایم.
بدون دیدگاه